İŞÇİ, memur, serbest çalışan veya diğer sigortalıların ölümü halinde özelikle sağlıklarında geçimlerini sağladıkları; eş ve çocukları ile ana ve babaları destekten yoksun kaldıklarından zor duruma düşmektedirler.
Sosyal güvenlik sisteminde sadece sigortalı değil aynı zamanda geçimleri sağlanan kişiler de yararlanmakta olduğundan sigortalının ölüm nedeni ve şekli ne olursa olsun belirli şartların bulunması halinde eş, çocuk ile ana ve babalara ölüm aylığı bağlanmaktadır. Ölüm aylığı şartlarının bulunmaması halinde ise ölüm toptan ödemesi yapılmaktadır.
Aylık için gereken şartlar
Ölen Sigortalıya İlişkin Koşullar
SOSYAL güvenlik reformunun uygulama kanununun yürürlüğe girmesi ile birlikte ölen sigortalıların hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanabilmesi için;
a) Memur ve memur gibi (Emekli Sandığı’na tabi) sigortalı sayılanlar ile esnaf, sanatkâr ve diğer bağımsız çalışanlar (Bağ-Kur’luların) en az 1800 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olmaları
b) İşçilerin ve işçi gibi sigortalı (SSK’lıların) ise her türlü borçlanma süreleri hariç en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, toplam 900 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olmaları,
c) Sosyal güvenlik reformunun uygulama kanununda belirtilen sebeplerle kazaya uğramış, malûllük, vazife malullüğü veya yaşlılık aylığı almakta iken veya malûllük, vazife malullüğü veya yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanmış olup henüz işlemi tamamlanmamış,
d) Bağlanmış bulunan malûllük, vazife malullüğü veya yaşlılık aylığı, sigortalı olarak çalışmaya başlamaları sebebiyle kesilmiş,
olması şartlarından biri aranmaktadır.
Hak sahiplerine ilişkin koşullar
SGK uygulamasında hak sahipleri; sigortalının veya sürekli iş göremezlik geliri ile malûllük, vazife malullüğü veya yaşlılık aylığı almakta olanların ölümü halinde, gelir veya aylık bağlanmasına veya toptan ödeme yapılmasına hak kazanan eş, çocuk, ana ve babasıdır.
Ölen sigortalının hak sahiplerinden;
Kendisinden aylık bağlanacak sigortalıyı veya gelir ya da aylık bağlanmış olan sigortalıyı kasten öldürdüğü veya öldürmeye teşebbüs ettiği veya sürekli iş göremez hale veya malûl duruma getirdiği,
Kendisinden aylık bağlanacak sigortalıya veya gelir ya da aylık bağlanmamış olan sigortalıya veya hak sahibine karşı ağır bir suç işlediği veya bunlara karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemesi nedeniyle ölüme bağlı bir tasarrufla mirasçılıktan çıkarıldıkları, hususunda kesinleşmiş yargı kararı bulunan kişilere gelir veya aylık ödenmemektedir.
Hileyle boşananlardan bağlanan aylıklar geri alınmakta
DİĞER taraftan, eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve kız çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları, gelir ve aylık başlangıç tarihi itibariyle iptal edilecek ve yersiz ödenen gelir ve aylıklar kendilerinden geri alınmaktadır.
Aylık için nasıl müracat yapılır?
ÖLEN sigortalıdan dolayı hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanabilmesi için hak sahiplerinin örneği SGK tarafından hazırlanan tahsis talep dilekçesi ile SGK’ya başvurulması gerekmektedir. Ayrıca dilekçeye;
18 yaşını doldurmayanlar hariç, ortaöğrenim görmesi halinde 20 yaşını, yüksek öğrenim görmesi halinde 25 yaşını doldurmayan erkek çocukların ilgili öğretim kurumundan alacakları öğrenci belgesi,
15 yaşından küçük çocuklar hariç olmak üzere bir adet belgelik fotoğraf,
Malul çocuklar için sağlık kurulu raporunun, eklenmesi zorunlu bulunmaktadır.
İSA KARAKAŞ
